Volledig scherm
Het maarts viooltje doet het vrijwel altijd. © Shutterstock

De boomspiegel is vijandig gebied voor veel bloemen, behalve het maarts viooltje

Tuingoeroe Romke van de Kaa vertelt elke week hoe je een lustoord maakt van een dorre lap grond. Ook pal onder een boom kun je de lente vieren. Het maarts viooltje brengt geur en kleur waar andere plantjes afhaken.

Het is een prachtig woord: boomspiegel. Een boomspiegel is het kale stukje grond, rond of vierkant, dat je vrijhoudt rondom een pas geplante boom, meestal in een grasveld. Op die manier zorg je ervoor dat zo’n jonge boom geen concurrentie ondervindt van gras of onkruid. Vaak is zo’n boomspiegel tijdelijk, totdat de boom het verder zelf wel af kan, maar soms ook permanent, bijvoorbeeld als een boom in bestrating staat.

Hondendrollen

Gespiegeld wordt er niet veel, in de boomspiegel. Zwarte grond absorbeert het licht, in plaats van het terug te kaatsen en in de openbare ruimte ligt de boomspiegel vaak vol met hondendrollen. Vandaar dat sommige gemeentes de boomspiegel liever beplanten. Maar de meeste planten groeien niet graag onder een boom en zo ontstaan de treurigste zieltogende minituintjes die je je kunt voorstellen.

Maar ook veel tuinliefhebbers kunnen niet tegen kale grond. Ze planten de boomspiegel vol, waarmee ze het doel van de spiegel juist saboteren. Het lijkt wel of ze zich schamen voor die kale grond. Niet terecht, want voor een kaal hoofd hoef je je toch ook niet te schamen?

Wortels

Planten die het in de boomspiegel goed doen zijn er niet veel. Het hangt er een beetje van af hoe diep de boom wortelt. Onder een eik is meer mogelijk dan onder een beuk. Sierkersen en berken zijn berucht, die wortelen zo oppervlakkig dat ze al het beschikbare vocht en voedsel zelf opsouperen. En daarnaast moet je rekening houden met de dichtheid van het bladerdak. Onder een kastanje is het een stuk donkerder dan onder een acacia.

Over het algemeen kun je het beste kiezen voor planten die hun groei- en bloeicyclus al vroeg in het jaar voltooid hebben. Met andere woorden: planten die al zijn uitgebloeid voordat het blad aan de bomen komt. In het vroege voorjaar is er nog licht onder een boom, en is er nog water beschikbaar. Voedsel kun je altijd zelf toevoegen, in de vorm van compost.

Maarts viooltje

Een aardige kandidaat voor de boomspiegel is het maarts viooltje, een klein viooltje dat dit jaar overigens al in februari begon te bloeien. Het is een ouderwets plantje, een vergeten viooltje. Vroeger werd het gekweekt en werden bosjes maartse viooltjes op straathoeken door zigeunermeisjes verkocht.

Toen stonden die viooltjes bekend als Violettes de Parme. Er waren tientallen variëteiten verkrijgbaar. Tegenwoordig kom je alleen ‘Köningin Charlotte’ nog weleens tegen. De wetenschappelijke naam van het maarts viooltje is niet voor niks Viola odorata.

De geur is hemels: fris, zoet en voorjaarsachtig. Beplant je boomspiegel met maartse viooltjes en je kunt die hemelse geur zelf ervaren. Je moet daarvoor wel door de knieën, want het viooltje wordt niet meer dan 10 centimeter hoog.

Maar het groeit waar andere planten het laten afweten: onder berken, onder meidoorns, onder Japanse sierkersen en, geloof het of niet, zelfs aan de voet van een beukenhaag.