Volledig scherm
Volgens experts heeft met name een te vochtig huis en fijnstof binnen grote gevolgen voor de gezondheid van bewoners. © Shutterstock

Een op de drie kinderen woont in een ongezond huis

Een groot deel van de Nederlandse kinderen groeit op in een te donker huis, met vocht, geluidsoverlast en te lage temperaturen. Dat vergroot hun kans op gezondheidsproblemen zoals astma, eczeem en luchtwegaandoeningen.

Van de 2,8 miljoen Nederlandse kinderen (onder de 15 jaar) wonen er bijna 420.000 in huizen met lekkende daken, vochtige muren of schimmel in raamkozijnen of op vloeren. Dat blijkt uit Europese cijfers, verzameld door onderzoeksbureau RAND in opdracht van Velux. Ruim 650.000 kinderen ervaren geluidsoverlast van buren en verkeer. 65.000 kinderen vinden dat hun huis te weinig daglicht binnenlaat en 50.000 kinderen wonen in een huis met een te lage temperatuur. 

Daarmee heeft één op de drie kinderen te maken met slechte leefomstandigheden thuis. Zij lopen een groter risico op gezondheidsklachten, zeker als meerdere mankementen van toepassing zijn. Leven ze met alle genoemde risicofactoren, dan is de kans dat ze ziek worden wel 4,3 keer zo groot als normaal. De levenskwaliteit en -verwachting gaat omlaag. Ook schoolgebouwen hebben invloed. Het bureau berekende dat leerlingen 65.000 schooldagen per jaar missen door ziekte, veroorzaakt door slechte gebouwen. 

Fijnstof in huis

Quote

Mensen zien het probleem niet, omdat ongezonde lucht niet zichtbaar is

Otto Harsta, Aldus Bouwinnovatie

Het is ‘helaas geen nieuwe informatie’, zegt Atze Boerstra van adviesbureau BBA Binnenmilieu. ,,Ik mis zelfs een aantal zaken in het onderzoek, want een grote vervuiler is fijnstof binnenshuis, veroorzaakt door slechte kookafzuiging of rook in huis of een snelweg in de buurt. Het is ernstig, want als er één plek is waar het gezond moet zijn, dan is het in de eigen woning.”

Volgens Boerstra heeft het probleem te weinig aandacht. ,,Dat begint al bij de keuze voor de woning. Mensen kiezen voor een mooi huis, een leuke buurt en misschien kijken ze naar onderhoud en energie, maar niet naar zoiets belangrijks als hoe gezond een huis is.” Ook Atto Harsta van Aldus Bouwinnovatie denkt dat een gebrek aan aandacht de hoofdoorzaak is van de gezondheidsproblemen. ,,Ik heb bouwkunde gestudeerd in Delft, maar niks geleerd over hoe je een huis gezond maakt voor bewoners. Dat is toch gek? De markt laat het al honderd jaar liggen, terwijl ze voor mensen bouwen. En mensen zien het probleem niet, omdat ongezonde lucht niet zichtbaar is. Ze slapen misschien slecht of hebben hoofdpijn, maar weten niet hoe het komt.”

Huurwoningen

De problemen doen zich wat betreft schimmel met name voor in oude huurwoningen. Het WoonOnderzoek 2018 leerde eerder dit jaar dat rond de 40 procent van de huurwoningen die vóór 1960 zijn gebouwd met vocht en schimmel te maken hebben. Bij koopwoningen van die leeftijd ligt het percentage rond de 20 procent. Bij recent gebouwde huizen is de problematiek vele malen kleiner. ,,Huurders met een kleine portemonnee hebben er het meeste last van”, zegt SP-Kamerlid Sandra Beckerman. Ze roept het kabinet op met een serieus actieplan te komen en geld beschikbaar te stellen voor woningcorporaties, zodat die huizen met problemen kunnen verduurzamen. ,,Dan sla je vijf vliegen in één klap: een gezonder huis, een lagere energierekening, de klimaatdoelen komen dichterbij, de gaskraan kan sneller dicht en het creëert banen als die werkzaamheden moeten worden uitgevoerd.”

Bekijk het item over ongezonde woningen van De Ochtend Show to go . 

Professor Philomena Bluyssen doet onderzoek naar ‘binnenmilieu’ en denkt dat de aandacht voor ongezonde huizen al groeit. ,,Wij worden regelmatig benaderd door gemeentes, corporaties, GGD's, installateurs, aannemers en bewoners. Zij zien de noodzaak voor het creëren van gezonde woningen, maar er is meer onderzoek nodig. Verder moeten bewoners zich beter bewust worden van wat ze zelf kunnen doen om de luchtkwaliteit binnen te verbeteren. Er zijn bijvoorbeeld boekjes verkrijgbaar met goede tips.”

Ventileren belangrijk

Atze Boerstra wijst op 36 tips die de beroemde Amerikaanse universiteit Harvard dit jaar opsomde. ,,De belangrijkste is: goed ventileren, met name in de ruimte waar je slaapt. Verder voorzichtig zijn met de houtkachel of kaarsen, want die zorgen voor fijnstof in huis. Ik ben ook geen fan van die elektrische geurverspreiders. Zeker voor mensen met astma leveren die gezondheidsklachten op.”

Ook Atto Harsta denkt dat de grootste winst te behalen is door vaker en beter te ventileren. ,,Gooi elke dag ten minste één keer alle ramen wagenwijd open om nieuwe lucht binnen te laten. Zelfs als je in de binnenstad woont langs een drukke weg is de lucht buiten van betere kwaliteit dan binnen. Lucht met een lagere vochtigheidsgraad is bovendien makkelijker te verwarmen, dus wees niet meteen bang voor een hoge energierekening. En de overheid zou ik willen oproepen om serieus naar de bouwbesluiten te kijken. Ik zie in de steden dat onder financiële druk bij nieuwbouwhuizen de buitenruimte soms wordt geschrapt. Dat is bijna misdadig. Mensen hebben gezonde lucht nodig en de politiek heeft een verantwoordelijkheid om te zorgen dat ze die thuis kunnen inademen.”