Volledig scherm
De rododendron. © Shutterstock

‘Weten tuindeskundigen wel waar de letters pH voor staan?’

Tuingoeroe Romke van de Kaa herkent al snel de zuurgraad van een tuin als hij bepaalde planten ziet groeien. Daar is geen pH-meter voor nodig. 

‘Vraag eens tussen neus en lippen door aan een tuindeskundige: ‘Zeg, waar staan de letters pH eigenlijk voor?’ Vroeger verdiende ik een goed belegde boterham met het schrijven van tuinboeken. Die tijd is voorbij. Wil je weten hoe je een fuchsia moet stekken, dan zoek je op YouTube naar een tutorial. Daar kan geen boek tegenop. Zo verdween het beleg van de boterham.

Daarna ontdekten de mensen hoe gemakkelijk het is om een boek illegaal te downloaden. Dat is diefstal, maar ja, als je iets gratis kunt krijgen, waarom zou je er dan voor betalen? Zo verdween de boter.

Cadeautje

Tuinboeken worden nog altijd verkocht, niet als bron van informatie, maar meestal als een aardig cadeautje. Wim is zo gek met zijn tuin, geef hem een tuinboek voor zijn verjaardag. Maar zelfs dat cadeauboek krijgt inmiddels steeds meer concurrentie. Neem in een tuincentrum maar eens een kijkje op de afdeling meters. Die bestaan in allerlei prijsklassen en uitvoeringen, van een eenvoudige thermometer tot een semiprofessioneel weerstation.

Het meest overbodige cadeau is de pH-meter. Tuindeskundigen hebben vaak de mond vol van de pH, zonder te weten waar die letters voor staan. Het is als met dna: iedereen gebruikt de afkorting, maar bijna niemand weet wat de letters betekenen. Wil je de deskundigheid van de tuingoeroe doen wankelen, vraag dan wat die letters pH betekenen. Dat H voor waterstof staat zullen de meesten wel weten, maar die p - niemand die het je kan vertellen.

Ook de geleerden zijn het oneens. Waarschijnlijk is de p willekeurig gekozen: zoals je van a naar b kunt reizen zonder dat je met de a Amsterdam en met de b Berlijn bedoelt. Zo had je in plaats van de p van pH net zo goed de q kunnen nemen.

Zuurgraad

Volledig scherm
Romke van de Kaa © Gerard Burgers

De pH is de zuurgraad van de grond. Grond met een lage pH op een schaal van 1 tot 14 is zuur en grond met een hoge pH is kalkrijk. pH 7 is neutraal. Je kunt die pH meten door een pH-meter in de grond te steken, maar je kunt ook een paar druppels zoutzuur op de grond laten vallen. Gaat die grond bruisen, dan is-ie kalkrijk. Geen gebruis? Dan is-ie zuur.

Je kunt ook om je heen kijken. Heide en rododendrons doen het alleen op zure grond. Staan de rodo’s er bij de buren prachtig bij, dan kun je ervan uitgaan dat je op zure grond tuiniert. Kwijnen ze weg, dan zit er waarschijnlijk kalk in de grond. Tenzij ze die kalk er zelf bij hebben gegooid, natuurlijk. Veel bloembollen, zoals tulpen en hyacinten, doen het goed op kalkrijke grond. Door om je heen te kijken krijg je dus een aardig idee over de zuurgraad.

Een flesje zoutzuur is natuurlijk geen leuk cadeau. Vandaar de behoefte aan testsetjes en meters. En ach, voor kinderen is zo’n pH-meter natuurlijk best leuk. Al zou ik die toch liever blij maken met een echte scheikundedoos.