Gong op de Molukken zou
ook hier gehoord moeten worden

Op Ambon staat een monument dat oproept om onderlinge haat te overwinnen en eenheid voorop te stellen. Wat een mooi voorbeeld.

Afgelopen maand februari verbleef ik op de (Zuid-) Molukken. Als muzikant en groepsbegeleider reisde ik met elf medereizigers door Ambon, Saparua, Banda en Seram. Hoewel ik zelf in Indonesië geboren ben (Bandung, West-Java) was dit gedeelte van Indonesië mij volkomen onbekend. Dat gold ook voor de overige reizigers, geen van ons was er eerder geweest. Daardoor werd het voor iedereen een tocht vol ontdekkingen op allerlei gebied. Om te beginnen met de grootte van dit land. Zo ligt Ambon ruim 2.500 kilometer van Jakarta, dat is ruim vier uur vliegen. De Molukse eilanden boden ons dagelijks een overvloed van hun rijkdommen aan. Indrukwekkende flora en fauna, ongerepte stranden met kristalhelder water, vissen in allerlei kleuren en prachtige koralen.

Gastvrij

Maar ook overal ontzettend vriendelijke en gastvrije mensen die in al hun materiële eenvoud rijk zijn met wat het leven hen biedt. Ook graag met je in gesprek gaan, willen weten waar je vandaan komt, het waarderen dat je hun eiland bezoekt en trots zijn op wat voor moois het te bieden heeft. De Molukse cultuur is daarbij bovenal een cultuur van zang, muziek en dans. Soms avond aan avond mocht ik optreden met Molukse muzikanten en wat werd dat altijd een feest!

Terug in Nederland raak je dan moeilijk uitgesproken over alles wat je daar hebt gezien en meegemaakt. Dan wil je wel alles aan iedereen vertellen. Totdat iemand me zei: ‘Het is vast een aaneenschakeling van hoogtepunten geweest, maar noem nou eens één ervaring die je het allermeeste heeft getroffen!’

Grote gong

Daar hoefde ik niet lang over na te denken. Tijdens een van onze wandelingen door het centrum van Ambon Stad zag ik in de verte een heel groot plein met in het midden op een verhoging een enorm voorwerp. Dat bleek van dichterbij een heel bijzonder monument te zijn: de World Peace Gong. Omringd door vier reusachtige pilaren hangt daar een gigantisch grote gong van wel 2 meter doorsnee. De gong is aan de rand voorzien van honderden vlaggen van allerlei landen. In het midden staat een gouden cirkel met de symbolen van alle religies op de wereld en de tekst ‘World Peace Gong’ (in het Indonesisch ‘Gong Perdamaian Dunia’).

De vier pilaren symboliseren de ‘Pancasila’, de Indonesische grondwet die onder andere. bepaalt dat in Indonesië alle religies hetzelfde recht van bestaan hebben.

En hier zit iets heel pijnlijks. In 1999 brak op Ambon een burgeroorlog uit die ook oversloeg naar andere Molukse eilanden. Die oorlog duurde tot 2003 en woedde vooral tussen de moslims en de christenen. In uiterst bloedige gevechten hebben duizenden inwoners elkaar om het leven gebracht of naar elders verdreven. Dat heeft ook diepe wonden achtergelaten bij de overlevenden en het gevoel dat er maar weinig nodig is voor een herhaling van dit enorme drama.

Brotherhood

Zie daar de reden voor de Molukse overheid om een symbool van eenheid op te richten. Een monument ter nagedachtenis aan alle slachtoffers, maar ook een voor iedereen zichtbaar symbool om tegenstellingen te overbruggen en de brotherhood of men als hoogste waarde boven alles te stellen. Het maakte diepe indruk op mij.

Terug in Enschede sloeg Pegida weer eens toe en ik dacht: stond er maar een ‘World Peace Gong’ op het Van Heekplein. Wat kunnen we nog veel leren van de Molukken….

Wouter Muller is muzikant, tekstschrijver en componist en actief in de sociaal-culturele sector.

Volledig scherm
© Annina Romita

Opinie