Wat willen we: goede ouderenzorg of goed zorgen voor onze ouderen

Zo lang mogelijk thuis blijven wonen is lang niet altijd mogelijk en leidt steeds vaker tot menselijke drama’s waarvan we geen weet hebben.

Vorige week maakte ik in Enschede een welhaast feestelijke bijeenkomst mee over ‘ouderenzorg’. In de nieuwe debatruimte van TV Enschede FM en de stadsredactie van deze krant werd het eerste debat gehouden. Een initiatief van een groep mensen die onder de naam ‘Pakhuis Oost’ het maatschappelijk debat in Twente wil organiseren. Deze keer over ouderenzorg met medewerking van onder anderen Carin Gaemers. Zij baarde dit jaar samen met Hugo Borst veel opzien met hun manifest ‘Scherp op ouderenzorg’ over de grote problemen in de ouderenzorg. Het debat stond ook nadrukkelijk in het teken van ‘de tafel van Marcelis’, naar de helaas zo vroeg overleden directeur van zorgcentrum De Posten in Enschede. Hij stond aan de wieg van het streven om van De Posten een (ontmoetings)centrum te maken voor de hele wijk en zodoende ook het welzijn van de daar wonende ouderen te bevorderen.

Vraagtekens

‘Zorg in Twente, voorbeeld voor het land’ stond zaterdag op de voorpagina van deze krant. Nou, daar plaats ik graag vraagtekens bij. Toegegeven, de uitspraak was van Carin Gaemers. Die had zelf gezien hoe in De Posten de zorg voor ouderen wordt georganiseerd en was daar enthousiast over. Maar één zwaluw maakt nog geen zomer en wordt er op deze manier niet een al te rooskleurige voorstelling van zaken gegeven? Het debat maakte dat niet duidelijk. Weliswaar brachten diverse mensen uit de zorg wel allerlei problemen als tijdsdruk en administratieve rompslomp ter sprake, maar de sfeer in de zaal was overwegend positief. Dat kwam mede door de hoopvolle woorden van de forumleden over betere ouderenzorg. Die werden door het publiek vaak met applaus beloond. Een van hen stelde dat we het eigenlijk niet moeten hebben over ‘ouderenzorg’ maar over ‘zorgen voor ouderen’.

Welzijn

Die uitspraak bleef me bij. Er spreekt een heel andere benadering uit waarin de ouderen vooropstaan en niet als lijdend voorwerp worden aangeduid. In deze benadering staat ook niet de zorg centraal, maar vooral het welzijn van onze ouder wordende medeburgers. Zorg betekent vaak afhankelijkheid, waar welzijn juist onafhankelijkheid nastreeft. En juist met het welzijn van onze ouderen is het nog lang niet goed gesteld. Integendeel, dat wordt eerder dagelijks bedreigd. ‘Zo lang mogelijk thuis blijven wonen’ is het uitgangspunt voor beleid geworden. Maar dat gaat totaal voorbij aan een sterk groeiende groep mensen die daar niet of nauwelijks toe in staat is. Die zitten wel thuis, maar hun meest voorkomende bezigheid is wachten. Wachten op de thuiszorghulp, wachten op de huisarts, wachten op de medicijnen, wachten op de schoondochter, de buurvrouw of een kleinkind. De thuiszorghulp is vaak het enige bezoek wat menig alleenstaande oudere op een dag meemaakt. Is dat zorg? Is dat welzijn? Nee, dat is drama!

Zeer zware druk

Dat drama geldt in het bijzonder voor ouderen van allochtone afkomst en voor hun kinderen. In die cultuur staat de vanzelfsprekendheid om later voor je ouders te zorgen onder zeer zware druk. Tot groot verdriet en machteloosheid van zowel de ouderen als hun kinderen. Je ouders naar een verpleeghuis? Dat doe je niet! Maar wat dan wel? In het debat werd hier met geen woord over gerept. Misschien kwam dat door het overwegend witte publiek, maar dan nog. Nee, er valt nog een hele wereld te winnen voordat goede ouderenzorg plaatsmaakt voor ‘goed zorgen voor (onze) ouderen.’

Auteur is muzikant, tekstschrijver en componist en actief in de sociaal-culturele sector.

Volledig scherm
Wouter Muller © Annina Romita