In Zwolle is het minder goed toeven, in Deventer woon je steeds beter

Zwolle baalt en ziet broer Deventer stijgen. Gaat dit over voetbal? Nee, over de Atlas voor Gemeenten. Een soort Quote 500 voor de vijftig grootste steden in Nederland. De gids zegt dat Deventer aantrekkelijker wordt om te wonen. Zwolle zakt op de lijst, maar staat nog altijd hoger.

De Atlas voor Gemeenten is uit. Gejuich in Deventer, gehuil in Zwolle en weinig verandering in Apeldoorn en Lelystad. Het zijn de vier steden uit deze streek die in de atlas zijn opgenomen. De 50 grootste stedelijke gemeenten worden erin vergeleken door VOC Uitgevers.

De Atlas voor Gemeenten kent statuur. Met name de zogenoemde ‘woonaantrekkelijkheidsindex’. Een lang woord dat de vraag stelt: in welke stad is het het aardigst wonen? Daarbinnen wordt onder meer ov-beschikbaarheid, cultureel aanbod, veiligheid en het culinaire aanbod meegewogen. Maar er zijn nog veel meer factoren. De gemeenten kijken reikhalzend naar een nieuwe editie uit als ze een stijging vermoeden.

Het klopt

Waarom toch? Marten Middeldorp, één van de twaalf auteurs. ,,Waarom ambtenaren en burgemeesters de atlas belangrijk vinden? De rekenmethode is voor iedereen inzichtelijk, ook met welke onderzoeken we de factoren samenstellen. Raar om over jezelf te zeggen maar ons product klopt. We tonen daadwerkelijk iets aan.’’

Volledig scherm
De kaft van de atlas © Eigen foto

De atlas is serieuze competitie geworden tussen steden. Goede atlasresultaten worden door gemeenten gebruikt als een gouden etiket op een fles wijn. Neem Utrecht afgelopen jaar, op haar gemeentewebsite: ‘Utrecht heeft de 2e atlaspositie in woonaantrekkelijkheid na Amsterdam en vóór Amstelveen’. Of dichter bij huis, deze ronkende tekst op de Zwolse gemeentepagina: ‘Zwolle is één van de meest culinaire steden. Dat blijkt uit cijfers van de Atlas voor Gemeenten 2012’.

Het staat anno vandaag nog steeds op de Zwolse gemeentewebsite, terwijl Zwolle bij de factor culinair flink is gedaald. In meer factoren is Zwolle minder goed gaan scoren in de woonaantrekkelijkheidsindex. De stad is zodoende een grote verliezer in deze regio. Tien jaar geleden stond Zwolle in de top 10. Nu is Zwolle verder gedaald naar plek 18. 

Topic

Bij de gemeente Zwolle is het een topic, geeft Zwolle-woordvoerder Twan Timmermans toe. ,,Wij hechten heel veel waarde aan de atlas. Het is voor Nederland een belangrijk document omdat er volgens normatieve uitspraken steden vergeleken worden. Het beantwoordt deels de vraag: waar staan wij als stedelijke gemeente, tussen de rest?’’ Ook het enige document waarmee het goed vergelijken is, stelt hij. ,,Je kan als alternatief wat cijfers van CBS vergelijken maar geen methodiek is zo overzichtelijk en compleet als deze berekening. Daarom is het balen dat we dalen.’’

Waarom blijft Zwolle dalen? Atlas-auteur Middeldorp weet het: ,,Onder andere het culturele aanbod is sterk gedaald de afgelopen jaren. Dat weegt best zwaar mee. De klassiekere cultuurvormen zijn vooral minder aanwezig. Het aantal bereikbare banen blijft daarnaast best achter.’’

Het culturele aanbod is iets dat in Deventer juist toenam, vertelt Middeldorp. ,,Deels een reden dat Deventer stijgt op onze ranglijst. Een andere component is de veiligheid. De mening van de bevolking over de veiligheid is positief veranderd in Deventer. Er zijn minder vernielingen. Het veiligheidsgevoel is toegenomen in Deventer.’’

Deventer

Maarten Jan Stuurman, woordvoerder namens Deventer: ,,We stijgen van 37 naar 34, dat is prima. Om jongeren meer aan de stad te binden bevorderen we betaalbaar wonen, komt er een stadscampus en zetten we ons in voor betere bereikbaarheid per spoor. Weegt allemaal mee. En ja, veiligheidscijfers laten zien dat het ook daarin structureel beter wordt.’’

Zwolle-woordvoerder Timmermans wil de ranglijst niet heilig maken. ,,Als mensen een woning willen kopen in de streek, kijken ze echt niet eerst in deze ranglijst. Maar we willen natuurlijk weer stijgen. Goed voor je imago. We gaan goed kijken hoe de daling komt en wat we kunnen veranderen.’’ Zwolle scoort als derde niet goed op ov-bereikbaarheid. Timmermans: ,,Rond het station wordt hard gewerkt. Aan busperrons en fietsenstallingen… Als die operatie vervolmaakt is zullen wij in ov weer stijgen. Over twee jaar zullen wij hierop weer stijgen. We komen terug.’’

Volledig scherm
De werkzaamheden bij het station in Zwolle, een van de redenen dat de ov-beschikbaarheid ernstig daalde in de atlas. © Frans Paalman
Volledig scherm
De Ronde van Vedett, een van de vele cultuurevenementen waardoor Deventer stijgt op de ranglijst. © FOTO HISSINK

Grijze muis

In de Atlas voor Gemeenten is Apeldoorn een grijze muis, als het om de ‘woonaantrekkelijkheidsindex’ gaat. Er verandert door de jaren weinig. Apeldoorn zit altijd rond de dertigste plaats.

Lelystad was even onbewogen als Apeldoorn, alleen dan rond de 40ste stek. In 2017 daalde Lelystad ineens diep. Dit jaar Lelystad 39ste en weer terug waar het altijd stond.