Volledig scherm
Het schilderij ‘On My Bike’ van oplichter Jan dat door De Lange wordt bestempeld als vals. © Ivo de Lange.

Museumdirecteur uit Zwolle helpt ‘Opgelicht?!’ bij vaststellen valse Brood-schilderijen

Het televisieprogramma ‘Opgelicht?!’ heeft een item gewijd aan vervalste werken van de Zwolse kunstenaar Herman Brood. Ene Jan probeerde daarin schilderijen met echtheidscertificaat te verkopen. De oplichter werd in de uitzending aangehouden door de politie. ‘Opgelicht?!’ had de hulp ingeroepen van Zwollenaar Ivo de Lange.

In de bewuste aflevering van dinsdag 21 mei kwam Herman Broodliefhebber André van Drempt aan het woord, die twijfelde over de echtheid van één van zijn Brood-schilderijen. Dat schilderij werd samen met 34 andere Brood-schilderijen die hij in bezit dacht te hebben, voorgelegd aan De Lange. Die oordeelde na een persoonlijke inspectie dat zeker 25 van de 35 werken vals waren. ,,Misschien zijn er drie echt,’’ denkt hij.

80% vals

De Lange, die als galeriehouder bevriend was met Brood en jarenlang met hem samenwerkte in zijn atelier in Zwolle, geldt als expert op het gebied van de kunstenaar Herman Brood. ,,Honderden schilderijen heeft Herman bij mij gemaakt. En hij heeft duizenden zeefdrukken gesigneerd. Ik durf te beweren dat er weinig kenners zijn die zo goed kunnen vaststellen of er sprake is van een echte Brood als ik. Daarom mag ik van de erven Brood ook echtheidscertificaten afgeven.’’

Dat gebeurt relatief weinig, stelt De Lange. ,,Ik denk dat tachtig procent van de aangeboden werken die aan Herman wordt toegeschreven, vals is.’’ Zo ook de twee schilderijen en de echtheidscertificaten van handelaar Jan in de uitzending. De Lange: ,,Marchalotti Galerie bleek de naam te zijn van een garage die al jaren failliet is.’’

Tekst loopt door onder de afbeelding

Volledig scherm
Het zogenaamde 'echtheidscertificaat’ dat volgens de oplichter hoorde bij het schilderij. © Ivo de Lange.

Miljoenen

De Lange kijkt zelf bij inspecties niet eens als eerste naar de handtekening. ,,Herman had meerdere handtekeningen, soms zette hij er niet één. Bovendien zijn handtekeningen door iedereen na te maken. Ik kijk eerder naar zijn aanzet van de kwast, de manier waarop spuitbussen zijn gehanteerd en hoe koppen zijn getekend.’’ 

De museumdirecteur, die denkt dat er tientallen miljoenen euro's omgaan in Brood-vervalsingen, kan naar eigen zeggen niet zomaar richtlijnen geven voor het vaststellen van valse Brood-werken. ,,Daarom ben ik ook bezig met het organiseren van speciale weekeinden waarin ik mensen die twijfelen over echtheid van hun Brood-werk, zal helpen bij de vaststelling daarvan. Want ik moet het werk echt zien om te kunnen bepalen of het niet vals is.’’

Brood zelf vereerd met imitaties

De kunstenaar zelf, die op 11 juli 2001 een einde maakte aan zijn leven door van het Amsterdamse Hilton-hotel af te springen, had zelf geen moeite met vervalsingen. Brood vond het zelfs een eervolle erkenning van zijn werk. In een oud interviewfragment, dat ook werd uitgezonden door ‘Opgelicht?!’, zegt hij bijvoorbeeld: ,,Er zijn talloze imitaties. Ik wil aan de lieve lezers mededelen dat de baas trots is op elke imitatie, hoe kreupel ook.’’